Skutki braku uwierzytelnienia pełnomocnictwa do przeniesienia własności nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego poza granicami kraju.

W realiach współczesnego świata, w którym obrót prawny coraz częściej przekracza granice państw, nie należy do rzadkości sytuacja, w której pełnomocnictwo do przeniesienia własności nieruchomości położonej w Polsce jest udzielane poza granicami kraju. W takim wypadku zastosowanie znajdzie wymóg uwierzytelnienia dokumentu przewidziany w art. 1138 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, dokument dotyczący przeniesienia własności nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej powinien być uwierzytelniony przez polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny.

W praktyce stosowania powyższej regulacji zdarza się, iż sądy oraz notariusze wywodzą z samego faktu uwierzytelnienia dokumentu zbyt daleko idące wnioski, uznając m.in., iż uwierzytelnienie zagranicznego dokumentu potwierdza zgodność czynności prawnej (np. faktu umocowania pełnomocnika) z prawem obowiązującym w miejscu sporządzenia tego dokumentu. Tytułem przykładu można wskazać na spotykany niekiedy błędny pogląd jakoby samo zamieszczenie przez konsula  na dokumencie obejmującym pełnomocnictwo do przeniesienia własności nieruchomości położonej w Polsce klauzuli o stwierdzeniu o zgodności tego dokumentu z prawem miejsca jego wystawienia uprawniało do przyjęcia, że forma tego pełnomocnictwa była wystarczająca w świetle obowiązującego tam prawa materialnego.

Tymczasem zamieszczona przez konsula klauzula nie dotyczy treści czynności prawnej objętej dokumentem a stanowi jedynie potwierdzenie czysto formalnej zgodności dokumentu z prawem miejscowym (np. tego, że podpis pod pełnomocnictwem został poświadczony przez właściwy organ). Sąd Najwyższy w kilku orzeczeniach podkreślił, iż uwierzytelnienie zagranicznego dokumentu nie rozstrzyga w sposób wiążący dla polskiego sądu o zgodności czynności prawnej stwierdzonej takim dokumentem z prawem obowiązującym w miejscu jej dokonania. Oznacza to, że pomimo uwierzytelnienia dokumentu przez konsula, sąd i tak ma obowiązek ustalić treść prawa obcego w stosownym zakresie i ocenić, czy czynność prawna spełnia zawarte w nim wymagania (por. uchwała SN z 13.04.2007 r, III CZP 21/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 34, wyr.SN z 31.05.2012 r., IV CSK 419/11, OSP 203, z. 7-8, s. 569 i n.).

Logiczną konsekwencją wskazanego wyżej charakteru prawnego uwierzytelnienia dokumentu, o którym mowa w art. 1138 zdanie drugie Kodeksu postępowania cywilnego jest to, że jego brak na dokumencie pełnomocnictwa do przeniesienia własności nieruchomości nie przesądza o braku skuteczności tego pełnomocnictwa do przeniesienia własności nieruchomości położonej w Polsce.  Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Sąd Najwyższy, który z wyroku z dnia 31.05.2012 r., (IV CSK 419/11, OSP 203, z. 7-8, s. 569 i n) wskazał, iż samo stwierdzenie wadliwości uwierzytelnienia pełnomocnictwa udzielonego poza granicami kraju nie pozwala jeszcze na uznanie, że pełnomocnik nie był umocowany do zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości położonej w Polsce.

 

Autor: r.pr. Paweł Helta

 

 

 

Wspólnicy i of counsel

Tomasz Barylski

Radca prawny, Wspólnik

Więcej

Adam Brzozowski

Radca prawny, Wspólnik

Więcej

Wojciech Kocot

Radca prawny, Wspólnik

Więcej

Wiesław Opalski

Radca prawny, of counsel

Więcej
Poznaj wszystkich

Kancelaria prawnicza

UL. KRAKOWSKIE PRZEDMIEŚCIE 4/6
Pokój 115

00-333 WARSZAWA

Kontakt