28 lutego 2020 roku w Warszawie odbyło się organizowane przez Barylski T., Olszewski A., Brzozowski A. Kancelaria Prawnicza Sp.k. wspólnie z CCM Management seminarium poświęcone waloryzacji kontraktów budowlanych.

W swoich wystąpieniach prelegenci z naszej kancelarii – prof. dr hab. Adam Brzozowski oraz prof. dr hab. Wojciech Kocot – omówili ogólną charakterystykę, jak też praktyczne aspekty stosowania klauzuli rebus sic stantibus w prawie polskim w świetle najnowszego orzecznictwa oraz na tle uregulowań zagranicznych. Przedstawili także problematykę umownych klauzul waloryzacyjnych typu force majeure (siły wyższej) i hardship. Szczególne zainteresowanie Uczestników podczas kuluarowych dyskusji z prawnikami z naszej kancelarii wzbudziła kwalifikacja wywołanej przez koronawirusa SARS-CoV-2 epidemii  COVID-19 w krajach azjatyckich (mającej obecnie oficjalny status pandemii) jako przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnej zmiany stosunków w świetle prawa polskiego i umów na bazie FIDIC. Podczas drugiej serii wystąpień głos zabrali inżynierowie z CCM Management – Andrzej Michałowski i Michał Lempkowski, którzy zaprezentowali uczestnikom praktyczne aspekty rzetelnej kalkulacji roszczenia opartego na ustawowej klauzuli rebus sic stantibus lub umownych klauzulach waloryzacyjnych, jak też problematykę analizy zmienności cen surowców w branży budowlanej pod kątem jej kwalifikacji jako nadzwyczajnej zmiany okoliczności. W roli moderatora wystąpił mec. Michał Stryjewski – wspólnik naszej Kancelarii, również specjalizujący się w zagadnieniach waloryzacji kontraktów.

 

Wszystkim Uczestnikom serdecznie dziękujemy za udział w wydarzeniu!


Już 28 lutego 2020 r. w Warszawie odbędzie się seminarium pn. „Waloryzacja” kontraktów budowlanych – teoria a rzeczywistość. Organizatorami wydarzenia są Kancelaria Prawnicza “BARYLSKI T., OLSZEWSKI A., BRZOZOWSKI A. oraz firma CCM Construction & Claims Management działająca na rynku usług doradczych branży budowlanej.
Uczestnikom seminarium przedstawione zostanie szerokie spektrum zagadnień związanych z waloryzacją kontraktów budowlanych. Wydarzenie ma na celu przybliżenie uwarunkowań prawnych obejmujących wpływ zmiany okoliczności na zobowiązania umowne, omówienie rodzaju ryzyk kontraktowych przypisanych każdej ze stron umowy i związanych ze wzrostem kosztów realizacji robót oraz przedstawienie różnych możliwości praktycznego podejścia do waloryzacji w celu ustalenia kwoty odpowiadającej rzeczywistej wartości realizowanych robót budowlanych.
Wydarzenie objęte zostało patronatem merytorycznym Stowarzyszenia Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców SIDiR.
Zapraszamy do udziału!

Kliknij aby pobrać plik PDF z prezentacją

Z przyjemnością informujemy, że prawnicy naszej kancelarii: Prof. Adam Brzozowski oraz adw. Michał Stryjewski doprowadzili do wydania wyroku zmieniającego umowę i zasądzającego dodatkowe wynagrodzenie dla naszego Klienta – jednego z wiodących na polskim rynku wykonawców robót drogowych – z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków (art. 3571 § 1 k.c. – rebus sic stantibus). W tym złożonym i skomplikowanym postępowaniu, który dotyczył wykonania drogowych robót budowlanych na jednej z dróg ekspresowych, podnoszone były argumenty związane z nadzwyczajnym wzrostem cen paliw oraz asfaltów w latach 2011 – 2012. Treść uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego można znaleźć pod tym adresem: 

http://orzeczenia.ms.gov.pl/content/$N/154505000007503_XXV_C_001345_2016_Uz_2019-09-09_002

Od 01.01.2020 r. zapraszamy Państwa do nowego biura, które znajduję się na ulicy

Zakroczymskiej 13 lok. 1, 00-225 Warszawa.

sprawdź na mapie

Niezależny Inżynier Konsultant Stowarzyszenia Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców (SIDiR), biegły sądowy ad hoc.

Specjalizuje się w świadczeniu usług z zakresu doradztwa kontraktowego przy realizacji inwestycji celu publicznego, w tym identyfikacją ryzyk kontraktowych i minimalizacją skutków ich ewentualnego zmaterializowania się, kosztami, harmonogramowaniem, przygotowywaniem opinii oraz podejmowaniem w imieniu i na rzecz podmiotów gospodarczych prób polubownego rozwiązywania sporów powstałych na tle realizowanych umów o roboty budowlane i/lub prace projektowe.      

Współautor szeregu opinii prywatnych, na rzecz zamawiających i wykonawców oraz opinii biegłego z postanowienia sądów powszechnych.

Kwalifikacje:

  • Magister inżynier Wydziału Inżynierii Lądowej i Geodezji, kierunek: Budownictwo, specjalność: Budowa dróg i mostów, Wojskowa Akademia Techniczna, Polska
  • Studia Podyplomowe, Wydział Inżynierii Lądowej, kierunek: Zarządzanie w budownictwie, Politechnika Warszawska, Polska akredytowanych przez Chartered Institute of Building United Kingdom (CIOB) oraz Polskie Stowarzyszenie Menedżerów Budownictwa (PSMB).
  • Członek zwyczajny Stowarzyszenia Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców (SIDIR) – tytuł niezależnego Inżyniera Konsultanta SIDIR (nr certyfikatu 491)
  • Uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności drogowej (nr MAZ/0122/OWOD/12), inżynieryjnej mostowej (nr MAZ/0294/WBM/15) i inżynieryjnej kolejowej (nr MAZ/0533/WBKI/16) – bez ograniczeń


Podsumowanie:

Absolwent Wydziału Inżynierii Lądowej i Geodezji Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Posiada bogate doświadczenie w zarządzaniu dużymi kontraktami infrastrukturalnymi realizowanymi w oparciu o międzynarodowe standardy umowy FIDIC, bardzo dobrą znajomość technologii realizacji robót związanych z budową dróg kołowych, obiektów inżynieryjnych i dróg żelaznych, praktyczną znajomość stosowania przepisów prawa polskiego (w tym PB, PZP i KC) oraz Warunków Kontraktowych FIDIC. Jest członkiem Stowarzyszenia Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców oraz Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Specjalizuje się w świadczeniu usług z zakresu doradztwa kontraktowego, w tym identyfikacją ryzyk kontraktowych i minimalizacją skutków ich ewentualnego zmaterializowania się, kosztami, harmonogramowaniem, przygotowywaniem opinii oraz podejmowaniem w imieniu i na rzecz podmiotów gospodarczych prób polubownego rozwiązywania sporów powstałych na tle realizowanych umów o roboty budowlane.       

Główne kompetencje:

  • Doradztwo kontraktowe
    • Zarządzanie ryzykiem
    • Unikanie i rozwiązywanie sporów (występowanie jako Ekspert/Biegły – analizy terminowe, analizy kosztowe, analizy jakości robót i aspektów technicznych,prowadzenie mediacji i rozjemstwo).  
    • Przygotowywanie i obrona przed roszczeniami (wydłużenie czasu realizacji projektów, wzrost kosztów związanych z wydłużeniem czasu, dodatkowe koszty przyśpieszenia realizacji projektów, zasadność i kalkulacja kosztów realizacji robót dodatkowych, koszty zakłócenia realizacji projektów).

 

  • Zarządzanie projektami
    • Administrowanie projektami
    • Planowanie i harmonogramowanie
    • Kontrola kosztów
    • Koordynacja projektu
    • Praca z dokumentacją techniczną

Obszary:

  • Drogi
  • Kolej
  • Energetyka
  • Przemysł
  • Obiekty użyteczności publicznej
Cresa Polska Sp. z o.o.
E&L INVEST Sp. z o.o.
GHELAMCO POLAND
Gmina Lesznowola
Liebrecht & Wood
HOME INVEST
Leroy Merlin Inwestycje
Leroy Merlin
Miasto Józefów
Molex Sp. z o.o.
OKRE Development
PPL Porty Lotnicze
Resse Sp. z o.o.
Torprojekt Sp. z o. o.
TPV Displays Polska
Zbyszko Company S.A.

Po
trwającym wiele lat postępowaniu nasza kancelaria doprowadziła do prawomocnego
ustalenia, że podwyżka opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu pod
jednym z największych centrów handlowych w Warszawie jest uzasadniona jedynie w
19% w stosunku do kwoty wskazanej w wypowiedzeniu. Mec. Michałowi Stryjewskiemu
i mec. Maciejowi Kruszyńskiemu, którzy reprezentowali powodową spółkę przed
Sądem Apelacyjnym w Warszawie, gratulujemy!

W zeszłym roku informowaliśmy o wydaniu przez Sąd Najwyższy wyroku z 12 kwietnia 2018 r. (II CSK 399/17) w sprawie o zapłatę odszkodowania przeciwko Skarbowi Państwa, w której Powoda reprezentował nasz wspólnik, mec. Maciej Kruszyński. 23 marca 2019 r. na łamach Rzeczpospolitej ukazał się artykuł autorstwa Sędziego SN w stanie spoczynku Antoniego Górskiego, byłego przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa, w którym wyrok ten został poddany szczegółowej analizie. Autor z zadowoleniem przyjął odejście przez SN od dawnej linii orzeczniczej, dotyczącej dopuszczalności przeprowadzenia dowodu z protokołu przesłuchania świadka, sporządzonego w innym postępowaniu. Zagadnienie to stanowiło przedmiot jednego z głównych zarzutów skargi kasacyjnej, przygotowanej przez mec. Kruszyńskiego. Cieszymy się, że rozstrzygnięcie SN zostało zauważone przez tak znamienitego Autora. Poniżej link do artykułu na stronach internetowych Rzeczpospolitej:

https://www.rp.pl/Rzecz-o-prawie/303239993-Protokol-przesluchania-swiadka-jako-dowod-w-innej-sprawie.html

W kodeksie cywilnym ustawodawca nie przejął zawartego w art. 10 ust. 2  dekretu z dnia 8 października 1946 r. – Prawo spadkowe (Dz. U. Nr 60, poz. 328 z późn. zm.) uregulowania zgodnie, z którym zrzeczenie praw do dziedziczenia może być ograniczone do zrzeczenia się tylko prawa do zachowku. W związku z powyższym, w nauce prawa powstała wątpliwość, czy w obecnym stanie prawnym, dopuszczalne jest zrzeczenie się samego prawa do zachowku. Zgodnie bowiem z art. 1047 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych kodeksie umowa o spadek po osobie żyjącej jest nieważna. Natomiast na mocy art. 1048 k.c., spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Za istnieniem możliwości zawarcia umowy o zrzeczenie się zachowku opowiedzieli się m.in.: M. Pazdan [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. II, Warszawa 2003, s. 956 i n.; W. Hans, Umowy dotyczące spadku, NP 1967, Nr 2, s. 244; M. Pazdan, Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia, s. 194; A. Doliwa, w: System PrPryw, t. 10, 2009, s. 930; E. Rott-Pietrzyk, Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia – uwagi de lege lata i de lege ferenda, Rej. 2006, Nr 3, s. 117–118; P. Księżak, Zachowek w polskim prawie spadkowym, Warszawa 2010, s. 130 i nast.; W. Borysiak, w: Osajda, Komentarz KC 2013, III, s. 1133.

Przeciw dopuszczalności takich umów wypowiedzieli się natomiast m.in.:: J. Pietrzykowski, w: Komentarz 1972, t. III, s. 1989; E. Skowrońska-Bocian, J. Wierciński, [w:] Gudowski, Komentarz KC 2017, t. 6, s. 434, Nb 5.

 

Powyższy problem został przesądzony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 marca 2017 r. III CZP 110/16, w której udzielona została odpowiedź na pytanie Sądu Okręgowego we Wrocławiu o następującej treści: „Czy w świetle zakazu sformułowanego w art. 1047 k.c. dopuszczalne jest zawarcie umowy o zrzeczenie się prawa do zachowku pomiędzy przyszłym spadkodawcą i uprawnionym do zachowku spadkobiercą ustawowym, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 1048 k.c.?”.

Sąd Najwyższy dopuścił możliwość zawarcia spornej umowy. W uzasadnieniu omawianego orzeczenia wskazano przy tym, że kodeks cywilny nie zawiera zakazu zrzekania się w drodze umowy prawa do zachowku, nie ma bowiem normy prawnej, w świetle której zawarcie takiej umowy byłoby expressis verbis wyłączone.  Ponadto, art. 1048 k.c. wyraźnie dopuszcza możliwość zawarcia umowy o zrzeczenie się dziedziczenia. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zrzeczenie się zachowku stanowiącego odrębne prawo będące pochodną prawa do dziedziczenia. Skoro zatem zrzeczenie się dziedziczenia zawiera w sobie implicite zrzeczenie się zachowku, to maiore ad minus można skutki takiego zrzeczenia ograniczyć i na podstawie z art. 1048 k.c. i zrzec się jedynie prawa do zachowku.

 

Sąd Najwyższy wskazał także na ekonomiczny sens zawarcia umowy zawierającej zrzeczenie się jedynie prawa do zachowku. Takiej sytuacji nie obejmuje bowiem art. 992 k.c., zgodnie z którym przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia, co powoduje zwiększenie zachowku innych uprawnionych. Zrzekający się prawa do zachowku jest natomiast – zgodnie z ogólną regułą wynikającą z art. 991 k.c., nakazującą przy oznaczaniu części spadkowej będącej podstawą ustalenia zachowku uwzględnić wszystkich spadkobierców ustawowych – brany pod uwagę przy obliczaniu zachowku innych uprawnionych. Ma to ten skutek, że ograniczenie zrzeczenia się tylko do zachowku wyłącza zachowek zrzekającego się, ale nie powoduje pojawienia się nowych uprawnionych do zachowku. Dzięki zrzeczeniu się zachowku zamiast zrzeczenia się dziedziczenia, spadek jest obciążony mniejszym długiem o pokrycie roszczeń o zachowek.

 

Sąd Najwyższy stwierdził również, że umowa o zrzeczenia się prawa do zachowku zwiększa swobodę testowania przyszłego spadkodawcy o wartość zachowku, a jednocześnie zmniejsza obciążenie spadku długiem o pokrycie roszczeń o zachowek. Ma to szczególne znaczenie przy planowaniu sukcesji pokoleniowej w przedsiębiorstwie, gdzie realizacja roszczeń zachowkowych może zagrozić płynności finansowej przedsiębiorstwa i jego integralności gospodarczej, a w skrajnych przypadkach prowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, wbrew woli spadkodawcy co do losów majątku po jego śmierci. Umowy takie są przy tym instrumentem pozwalającym zminimalizować lub w ogóle wyeliminować spory dotyczące sukcesji powstające po śmierci spadkodawcy. Umowa zrzeczenia się prawa do zachowku pozwala ściśle regulować przyszłą sukcesję, zwłaszcza przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy wskazał przy tym, że taka wykładnia przepisów wspiera uelastycznienie prawa spadkowego i poszerza prawa spadkodawcy.

 

Autor: r.pr. Paweł Helta

Wystąpienie profesora Adama Brzozowskiego, wspólnika naszej kancelarii na temat waloryzacji umownej podczas Konferencji Ochrona Konsumenta 2018 organizowanej przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego: https://www.youtube.com/watch?v=wmEHuO0sNPA

Prof. dr hab. Piotr Kruszyński, adwokat, of counsel

 

Profesor nauk prawnych i adwokat wpisany na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Warszawie. Współpracownik kancelarii od wielu lat. Pracownik naukowy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Wieloletni Dyrektor Instytutu Prawa Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Arbiter Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej. Ekspert z zakresu prawa karnego – materialnego i procesowego. Autor licznych publikacji naukowych z zakresu prawa karnego, w tym współautor podręcznika z procedury karnej oraz Systemu Prawa Karnego Procesowego a także wielu innych publikacji książkowych, artykułów i glos, które były publikowane w renomowanych czasopismach prawniczych.

Przez 27 lat swojej kariery jako adwokat prowadził wiele, głośnych i skomplikowanych spraw karnych, zarówno jako obrońca, jak i pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych. Były to m.in. sprawy o najpoważniejsze przestępstwa gospodarcze (tzw. przestępstwa białych kołnierzyków). Wielokrotnie przygotowywał kasacje do Sądu Najwyższego. Doradzał też kluczowym klientom Kancelarii, jak również sporządzał opinie prawne w zakresie prawa karnego.

 

Ścieżka naukowa:

  • 1963-1968 Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
  • od 1974 doktor nauk prawnych, rozprawa doktorska pt. „Warunkowe umorzenie postępowania karnego”
  • 1983 habilitacja pt. „Zasada domniemania niewinności w polskim postępowaniu karnym”
  • od 1991 profesor nadzwyczajny UW
  • od 1995 tytuł naukowy profesora
  • od 1997 profesor zwyczajny UW 

Ścieżka zawodowa:

  • 1968-1970 aplikacja sądowa
  • 1970 egzamin sędziowski
  • od 1990 adwokat 

Obecnie zajmowane stanowiska:

  • Kierownik Zakładu Międzynarodowego Postępowania Karnego Instytutu Prawa Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
  • Pierwszy Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury
  • Arbiter w Sądzie Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie 

Wybrane publikacje:

  • The investigative stage of the criminal process in Poland. Case Study: Poland [w:] Suspects in Europe. Procedure rights of the investigative stage of the criminal process in the European Union (red.) E. Cape, J. Hodgson, T. Prakken, T. Spronken, AGTS, Interseutia, Metro, Antwerpen-Oxford 2007
  • Wykład Prawa Karnego Procesowego, (red. P. Kruszyński), Białystok 2012
  • Znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu jako podstawa umorzenia postępowania [w:] Funkcje procesu karnego, Księga ku czci prof. Janusza Tylmana (red. T. Grzegorczyk), Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2011
  • Merytoryczna kontrola zasadności oskarżenia przed rozprawą [w:] Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, Księga ku czci dr Ewy Weigend, Rok XV: 2011
  • Europejski kodeks postępowania karnego (red. P. Kruszyński, Sz. Pawelec, M. Warchoł), Warszawa 2010
  • Pozycja sędziego śledczego na tle modeli postępowania przygotowawczego [w:] Palestra 2008, 1-2, nr 3/4, nr 5/6 [współautor: M. Warchoł] 
  • Uwagi do projektu ustawy o zmianie kodeksu karnego i innych ustaw w zakresie przepisów o przepadku [w:] Palestra, nr 9-10/2007. [współautor: Sz. Pawelec]
  • Zasada prawa do obrony w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu – zagadnienia wybrane[w:] Gaudium in litteris est. Księga jubileuszowa ofiarowana Pani Profesor Genowefie Rejman z okazji osiemdziesiątych urodzin, Warszawa 2005
  • Stanowisko prawne obrońcy w procesie karnym, Białystok 1991
  • Zasada domniemania niewinności w polskim procesie karnym, Warszawa 1983
  • System Prawa Karnego Procesowego, Tom II “Proces karny – rozwiązania modelowe w ujęciu prawnoporównawczym” pod redakcją prof. P. Kruszyńskiego
  • Ułaskawienie a prawo łaski [w:] Verba volant, scripta manent. Proces karny, prawo karne skarbowe i prawo wykroczeń po zmianach z lat 2015-2016. Księga pamiątkowa poświęcona Profesor Monice Zbrojewskiej (red. T. Grzegorczyk, R. Olszewski), Warszawa 2016;
  • Dowody i postępowanie dowodowe w procesie karnym. Komentarz praktyczny z orzecznictwem, Warszawa 2018 [współautor: dr hab. Monika Zbrojewska i sędzia SO dr Michał Błoński];

 

Języki obce:

– angielski (biegle),

– niemiecki (biegle).

Prawnicy z naszego działu procesowego reprezentują klientów także w postępowaniach sądowoadministracyjnych, w tym w sprawach podatkowych. Po rozpoznaniu skarg kasacyjnych złożonych przez mec. Macieja Kruszyńskiego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 15 maja 2018 r. uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (a także wyroki WSA w Warszawie z 2 marca 2016 r.) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Treść uzasadnienia jednego z wyroków została opublikowana na stronach NSA: https://lnkd.in/d6cCXHg.

Inspektor Ochrony Danych Osobowych w Zarządzie Morskiego Portu Gdańsk S.A. oraz Roshen Europe Sp. z o.o.; Specjalista w zakresie prawa ochrony danych osobowych, bezpieczeństwa informacji oraz nowych technologii. Wieloletni praktyk w zakresie audytów i wdrożeń systemów ochrony danych osobowych w ramach międzynarodowych grup kapitałowych. Autor metodologii szacowania ryzyka dla ochrony danych osobowych oraz procedury klasyfikacji naruszeń ochrony danych osobowych.

Absolwent Kolegium Prawa Akademii Leona Koźmińskiego w specjalności Europejskie i Polskie Prawo Gospodarcze i Finansowe oraz Studiów Podyplomowych „Wykonywanie funkcji administratora bezpieczeństwa informacji i inspektora ochrony danych” w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk (PAN).

Autor publikacji:

  • Wybrane zagadnienia związane z obowiązkiem prowadzenia rejestru czynności przetwarzania, Monitor Prawniczy, Nr 3/2018
  • Obowiązek wyznaczenia inspektora ochrony danych osobowych, Monitor Prawniczy, Nr 16/2018
  • Powierzanie przetwarzania danych osobowych, Monitor Prawniczy, Nr 9/2019

Nasza kancelaria wspiera klientów również w procesach inwestycyjnych. Dzięki wspólnym wysiłkom prawników z zespołów nieruchomości i procesowego pod kierunkiem mec. Pawła Helty i mec. Macieja Kruszyńskiego doprowadziliśmy do uchylenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla kilkunastohektarowej inwestycji w pobliżu Lotniska Chopina w Warszawie. W odwołaniu podnieśliśmy zarzuty związane m.in. ze sposobem wyznaczenia granic obszaru analizowanego oraz dostępem do drogi publicznej.

Z dumą informujemy, że jeden z naszych procesualistów – mec. Maciej Kruszyński, we współpracy z kancelarią prof. Piotra Kruszyńskiego, doprowadził do uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie z powództwa przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę odszkodowania za niezgodne z prawem działanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Spór na tym etapie koncentrował się wokół zagadnienia, czy w sprawie należy zastosować dwudziestoletni termin przedawnienia roszczeń przewidziany w art. 442(1) § 2 k.c. W skardze kasacyjnej podniesiono m.in. zarzuty odnoszące się do zasady bezpośredniości w postępowaniu cywilnym i kwalifikacji osoby zatrudnionej na stanowisku sekretarza sądowego jako funkcjonariusza publicznego w rozumieniu art. 115 § 13 k.k. Treść uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego można znaleźć pod tym adresem: http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/orzeczenia3/ii%20csk%20399-17-1.pdf

W lipcowym numerze Przeglądu Prawa Handlowego (2017/7) ukazał się artykuł współautorstwa prof. Wojciecha Kocota – jednego ze wspólników naszej Kancelarii oraz Dawida Buszmaka, zatytułowany „Przekształcenie spółki handlowej będącej właścicielem nieruchomości rolnej”.

Przepisy ustawy z 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tj. Dz.U. 2017 poz. 2196 -dalej: „u.k.u.r.”), znowelizowane na mocy art. 7 ustawy z 14.04.2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, z uwagi na poważne słabości techniki prawodawczej oraz zasad logiki prawniczej nie poddają się jednoznacznej i racjonalnej wykładni językowej. Przy ich interpretacji niezbędne jest zatem stosowanie przede wszystkim reguł wykładni funkcjonalnej, a w mniejszym zakresie także wykładni teleologicznej. W przypadku korporacyjnego przekształcenia spółki handlowej, będącej właścicielem nieruchomości rolnej, zasadnicze wątpliwości budzi w pierwszej kolejności istnienie bezwzględnego obowiązku uzyskania na takie przekształcenie zgody (dalej „Zgoda”) Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa – dalej „KOWR” (przed 1.09.2017 prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych), stosownie do procedury opisanej w art. 2a ust. 4 u.k.u.r., oraz uprzedniego zaoferowania nieruchomości rolnej rolnikom indywidualnym. W razie odpowiedzi negatywnej należy dalej rozważyć, czy w sytuacji, o której wyżej mowa, KOWR przysługiwałoby „jedynie” prawo nabycia takiej nieruchomości, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.k.u.r. (dalej prawo wykupu). Odpowiedź na tak postawione pytania wymaga wstępnego ustalenia wzajemnych zakresów regulacji art. 2a i 4 u.k.u.r., a także interpretacji – istotnego dla stosowania całej ustawy – pojęcia „nabycia nieruchomości rolnej”, którego legalna definicja w art. 2 pkt 7 u.k.u.r. jest następnie, w sposób wadliwy, „rozpraszana” w kolejnych (oddalonych od siebie) przepisach. Z uwagi na ograniczenie stosowania prawa pierwokupu tylko do umów sprzedaży nieruchomości rolnej, regulację tego prawa podmiotowego pozostawiono poza zakresem rozważań (zob. m.in. art. 3 i 3a u.k.u.r.). (…) Ostatecznie, w oparciu o wykładnię funkcjonalną, należy się opowiedzieć za brakiem wymagania zgody Dyrektora Generalnego KOWR na nabycie nieruchomości w toku przekształcenia spółki handlowej, co oznacza, że w takim przypadku reglamentacja obrotu może się, co najwyżej i to także wątpliwe, realizować jedynie za pośrednictwem prawa wykupu. Trudno zaakceptować tezę, że celem ustawodawcy było uczynienie z obowiązku uzyskania zgody na „nabycie” nieruchomości powszechnego narzędzia służącego „przymuszaniu” nabywców, w tym także spółek planujących przekształcenie, do wyzbycia się nieruchomości rolnej na rzecz rolników indywidualnych lub de facto Skarbu Państwa. Takie domniemane intencje ustawodawcy, nawet w kontekście zasady ochrony gospodarstwa rodzinnego, jako podstawy ustroju rolnego RP, nie powinny znajdować wyrazu w nielojalnym wobec obywateli tworzeniu ustawowych ograniczeń, wymuszających wyzbycie się prawa własności. Należy zatem raczej przyjąć, że chodziło jednak o wyłączenie spółki przekształcanej z obowiązku otrzymania zgody uzależnionej od warunków sformułowanych w art. 2a ust. 4 pkt 1 u.k.u.r. i poddanie „nabycia nieruchomości rolnej” w drodze przekształcenia spółki kontroli „jedynie” w ramach instytucji prawa wykupu. W takiej jednak sytuacji należy stwierdzić, że wola ta została wyrażona w sposób na tyle niejasny i niefrasobliwy, iż próba jej „odkodowania” z treści przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w drodze wykładni funkcjonalnej bliższa jest prawotwórstwu niż stosowaniu prawa. Poszukiwanie domniemanych intencji ustawodawcy jawi się jako przedsięwzięcie całkowicie jałowe. Przedstawiony wyżej wynik przeprowadzonej wykładni, w szczególności na przykładzie przekształcenia spółki handlowej, potwierdza obawy, że obowiązki nałożone na uczestników obrotu nieruchomościami rolnymi w art. 2a ust. 4 i art. 4 ust. 1 u.k.u.r. zostały skonstruowane niezgodnie z zasadami przyzwoitej legislacji wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego – art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – oraz sprzecznie z regułami logiki prawniczej. (na podstawie fragmentów W. Kocot, D. Buszmak, Przekształcenie spółki handlowej będącej właścicielem nieruchomości rolnej, Przegląd Prawa Handlowego, nr 7/2017, str. 4 oraz 11).

Wszystkich zainteresowanych problematyką przekształcenia spółki handlowej będącej właścicielem nieruchomości rolnej zachęcamy do zapoznania się z publikacją.

 

 

 

 

 

Aktualnie na terytorium państwa polskiego działa kilkadziesiąt stałych sądów arbitrażowych. Najczęściej znajdują się one w bezpośrednim sąsiedztwie izb gospodarczych. Sądy polubowne posiadają swoje własne regulaminy oraz cenniki. Ich wyroki mają moc prawną odpowiadającą mocy wyroków sądów powszechnych. Aby dana sprawa trafiła do sądu arbitrażowego, to muszą się na to zgodzić obie strony postępowania.

W arbitrażu drożej?

Należy zdawać sobie sprawę, że opłaty za rozpatrzenie sprawy w sądzie arbitrażowym mogą być wyższe niż opłaty za rozpoznanie takiej samej sprawy przez sąd powszechny. Pamiętajmy, że opłata za skierowanie sprawy do sądu powszechnego wynosi pięć procent wartości przedmiotu całego sporu. Tyle samo wynosi opłata za skierowanie apelacji do sądu drugiej instancji. W przypadku sądów polubownych opłaty mogą być znacznie większe.

W arbitrażu szybciej?

Do największych zalet sądów polubownych zaliczyć należy szybkość prowadzenia postępowań. Zdecydowana większość sądów ma wpisane w regulaminach, że arbitrzy powinni doprowadzić spór do końca w pół roku. Pamiętajmy, że prowadzone przed sądami powszechnymi postępowania posiadają zawsze dwie instancje, co oznacza, że strona, która nie jest zadowolona z wyroku pierwszej instancji może się odwołać do sądu drugiej instancji. W przypadku sądów polubownych postępowania są wyłącznie jednoinstancyjne. Ma to oczywiście bezpośredni wpływ na szybsze uprawomocnienie się wyroku wydanego przez sąd arbitrażowy.

Mniej sformalizowana procedura

Trzeba zdawać sobie sprawę, że postępowania prowadzone przed sądami arbitrażowymi są mniej sformalizowane niż te, które prowadzone są przed sądami powszechnymi. Dotyczy to nie tylko sposobu prowadzenia sprawy, ale też tego, że sąd arbitrażowy nie jest objęty przepisami Kodeksu Postępowania Cywilnego o postępowaniu przed sądem.

Moc prawna wyroków

Pamiętajmy, że wyroki sądów polubownych mają taką samą moc prawną, jak wyroki sądów powszechnych. Oznacza to na przykład, że wyrok sądu polubownego może być podstawą do przeprowadzenia egzekucji komorniczej.

Sądy polubowne nazywane są również sądami arbitrażowymi. Są one prywatnymi instancjami, które powołane zostały do życia mocą woli stron. Ponieważ pełnią funkcję podobną do funkcji sądownictwa państwowego, to nazywa się je sądami. Należy jednak pamiętać, że sądy polubowne nie są instytucjami państwowymi, a postępowania w nich prowadzone oparte są na własnych autonomicznych zasadach.

Postępowania przed sądami arbitrażowymi

Prowadzone przed sądami arbitrażowymi postępowania należą do alternatywnych metod rozwiązywania sporów o charakterze cywilnym. Warto wiedzieć, że odbywają się one przed organem, który jest niezależny od sądu państwowego. Ten rodzaj załatwiania spraw spotyka się z coraz większym zainteresowaniem zwłaszcza przy rozstrzyganiu sporów pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami. Przedsiębiorstwami, które najczęściej korzystają z takich metod są firmy świadczące usługi telekomunikacyjne, operatorzy sieci komórkowych, a także firmy elektryczne.

Rodzaje sądów arbitrażowych

Najogólniej rzecz ujmując wyróżniamy dwa rodzaje sądów arbitrażowych – sądy stałe i niestałe. Sądy niestałe polubowne powoływane są do życia przez strony wyłącznie celem rozpoznania danej sprawy. Oznacza to, że nie posiadają one własnej siedziby, regulaminów czy personelu administracyjnego, a po rozpoznaniu danej sprawy kończą swoją działalność. Sądy stałe polubowne posiadają własną siedzibę, regulamin postępowania, personel administracyjny oraz własną listę arbitrów.

Przedmiot rozpraw

Trzeba wiedzieć, że przedmiotem spraw, które rozpoznawane są przez sądy arbitrażowe mogą być nie tylko wszystkie sprawy majątkowe, ale też sprawy o prawa niemajątkowe. Wyjątkiem od reguły są sprawy, w których niedopuszczalne jest zawarcie ugody sądowej (tj. sprawy o alimenty, separację, rozwód, ustalenie ojcostwa itp.). Zdecydowana większość spraw cywilnych może zostać objęta zapisem na sąd polubowny.

Kto może zostać arbitrem?

Arbitrem może zostać każda osoba, która posiada pełną zdolność do wykonywania czynności prawnych. Warto wiedzieć, że arbiter nie musi posiadać wykształcenia prawniczego, ani nawet żadnego wykształcenia wyższego. Arbitra można odwołać przez wspólne oświadczenie woli stron wyrażone na piśmie.

Miło nam poinformować, że w poczet wspólników kancelarii zostali przyjęci jej wieloletni współpracownicy: mec. Michał Stryjewski, mec. Paweł Helta i mec. Maciej Kruszyński. Naszym nowym wspólnikom życzymy pomyślności w realizacji nowych wyzwań.

Adwokat Michał Stryjewski jest związany z kancelarią “Barylski T., Olszewski A., Brzozowski A., Kancelaria Prawnicza” Spółka Komandytowa od 15 lat. Obok profesora Adama Brzozowskiego i profesora Wojciecha Kocota jest liderem zespołów procesowych w największych i najbardziej złożonych sporach sądowych prowadzonych przez kancelarię. Występuje w charakterze pełnomocnika zarówno przed sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym, sądami administracyjnymi jak i sądami polubownymi oraz w postępowaniach egzekucyjnych. Specjalizuje się w prawie procesowym, prawie cywilnym (w tym ubezpieczeniowym), prawie pracy, prawie handlowym, prawie gospodarczym, budowalnym, prawie obrotu nieruchomościami, jak też prawie karnym. Autor wielu opinii prawnych i raportów due diligence dotyczących nieruchomości. Negocjator zarówno w postępowaniach toczących się przed skierowaniem sporu na drogę postępowania sądowego, jak i w transakcjach handlowych. Reprezentował przed sądami i doradzał największym polskim i zagranicznym przedsiębiorcom.

Radca prawny Paweł Helta jest związany z kancelarią od ponad 13 lat. Specjalizuje się w  prawie cywilnym, handlowym i gospodarczym oraz prawie budowalnym. Autor wypowiedzi prasowych dotyczących problematyki umowy o roboty budowlane a także wielu opinii prawnych i raportów due diligence dotyczących nieruchomości i spółek. Reprezentował kluczowych klientów kancelarii w transakcjach mających za przedmiot obrót nieruchomościami. Występuje w charakterze pełnomocnika zarówno przed sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym, sądami administracyjnymi jak i sądami polubownymi, w szczególności w sporach z zakresu prawa budowlanego (w tym dotyczących wykonania i rozliczenia projektów infrastrukturalnych), czynów nieuczciwej konkurencji, prawa rzeczowego i prawa spółek handlowych.

Adwokat Maciej Kruszyński jest związany z kancelarią od ponad 8 lat. Specjalizuje się w sporach sądowych i arbitrażu. Reprezentował kluczowych klientów kancelarii w najtrudniejszych procesach związanych z rozliczeniami projektów infrastrukturalnych, czynami nieuczciwej konkurencji, prawem spółek, jak również odpowiedzialnością Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej. Razem z prof. Adamem Brzozowskim i prof. Wojciechem Kocotem przygotowywał skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego i reprezentował klientów w postępowaniu kasacyjnym. Mec. Maciej Kruszyński w swej praktyce zawodowej zdobył także doświadczenie w sprawach karnych gospodarczych, współpracując z prof. Piotrem Kruszyńskim.

Sądownictwo arbitrażowe to najchętniej wybierany sposób rozstrzygania sporów na całym świecie. Do jego największych zalet zaliczyć należy poufność, szybkość w prowadzeniu postępowania, oszczędność czasu i pieniędzy oraz specjalistyczne kwalifikacje arbitrów. Arbitraż to atrakcyjna alternatywa dla klasycznego sądownictwa powszechnego. Nic więc dziwnego, że cieszy się on coraz większym zainteresowaniem wśród małych i dużych przedsiębiorców.

Niższa cena postępowania

Należy zdawać sobie sprawę, że sądy arbitrażowe są instytucjami niezależnymi od sądów powszechnych, niemniej padające w nich wyroki mają taką samą moc prawną, jak wyroki sądów powszechnych. Przeważnie sądownictwo polubowne jest jednoinstancyjne, co pozwala na skrócenie czasu postępowania, a także obniżenie kosztów związanych z jego prowadzeniem.

Postępowania

Największą zaletą postępowań prowadzonych przez sądy arbitrażowe jest ich poufność. Oznacza to, że sprawy nie mają charakteru publicznego. Zazwyczaj o prowadzonym postępowaniu arbitrażowym, poza zainteresowanymi stronami, wie niewiele osób. Dzięki temu możliwy jest spokojny dialog w polubownym rozwiązaniu sprawy. Poufność pozwala również na zachowanie tajemnic handlowych. Postępowanie przed sądem polubownym jest sformalizowane w o wiele mniejszym stopniu niż ma to miejsce w przypadku tradycyjnego procesu. Strony mogą samodzielnie dokonać wyboru arbitra. Kolejnym atutem postępowania arbitrażowego jest oparcie wydania orzeczenia nie tylko na prawie procesowym i materialnym, ale również na zasadach słuszności oraz dobrej wiary.

Jak to wygląda w praktyce?

W przypadku spraw arbitrażowych to strony konfliktu decydują o miejscu, w którym rozstrzygnięty zostanie spór oraz języku w jakim ma toczyć się postępowanie. Jest to korzystne zwłaszcza w przypadku sporów o charakterze międzynarodowym, gdzie poróżnione strony mają swoje siedziby w różnych państwach. Warto również wiedzieć, że wyroki sądów polubownych posiadają rygor wykonalności aż w stu czternastu krajach.